Die eerste stappen naast je bed voelen alsof je op een spijker staat, en na tien minuten lopen is het ineens bijna weg? Grote kans dat je last hebt van hielspoor, of beter gezegd fasciitis plantaris. Het goede nieuws: met de juiste aanpak hoef je meestal niet maanden op de bank te zitten.
Hieronder zie je hoe je hielpijn herkent, waarom juist hardlopers er last van krijgen en wat je zelf kunt doen. Ook lees je wanneer het slim is om de huisarts of een fysiotherapeut in te schakelen.
Wat is hielspoor eigenlijk?
Onder je voet loopt een stevige peesplaat van je hielbeen naar de bal van je voet: de fascia plantaris. Die plaat houdt je voetboog op spanning en vangt bij elke landing een flinke klap op.
Raakt die peesplaat overbelast, dan ontstaat er pijn bij de aanhechting aan de hiel. Artsen noemen dat fasciitis plantaris of fasciopathie plantaris. In de volksmond heet het vaak gewoon hielspoor.
Strikt genomen is een hielspoor iets anders: een kleine verkalking aan het hielbeen. Veel mensen hebben zo’n uitsteeksel zonder dat ze er iets van merken. De pijn komt meestal van de overbelaste peesplaat, niet van het botje zelf.
Zo herken je fasciitis plantaris
Het bekendste signaal is startpijn: een scherpe, stekende pijn onder de hiel bij de eerste stappen in de ochtend. Na een paar minuten bewegen zakt die pijn vaak weg.
Na lang stilzitten keert de pijn terug, en ook na een lange duurloop of een dag veel staan kan het weer opspelen. Druk je met je duim aan de binnenkant van de onderkant van je hiel, dan is die plek vaak gevoelig.
Niet elke hielpijn is fasciitis plantaris. Pijn aan de achterkant van de hiel wijst eerder op de achillespees, en tintelingen of een doof gevoel passen er niet goed bij. Op onze pagina over hardloopblessures vind je de andere bekende klachten op een rij.
Waarom hardlopers zo vaak hielpijn krijgen
Bij hardlopen landt je voet met een veelvoud van je lichaamsgewicht. Gaat dat duizenden keren per week goed, dan wordt de peesplaat sterker. Gaat het te snel, dan raakt hij geïrriteerd.
Dit zijn de bekendste oorzaken bij lopers:
- te snel meer kilometers of meer snelheid
- stijve of zwakke kuiten, die de voetzool extra laten trekken
- versleten schoenen met weinig demping
- veel lopen op harde ondergrond of ineens veel heuvels
- overgewicht of een baan waarbij je de hele dag staat
Vaak is het een combinatie. Denk aan de loper die in het voorjaar opbouwt naar een halve marathon en ondertussen nog op een paar schoenen van twee jaar oud loopt.
Wat je zelf kunt doen tegen de pijn
Stoppen is zelden nodig, minder belasten bijna altijd wel. Een handige vuistregel: lopen mag, zolang de pijn tijdens het lopen laag blijft en de volgende ochtend niet erger is.
Wordt de ochtendpijn wel erger, schaal dan terug. Loop kortere rondjes, sla het tempowerk en de heuvels even over en kies vaker zachte paden.
Rekken van kuit en voetzool
Rek je kuit tegen een muur, zowel met een gestrekte als met een licht gebogen knie. Houd elke rek ongeveer 30 seconden vast en doe dit een paar keer per dag.
Voor je opstaat kun je ook je tenen naar je toe trekken, zodat de voetzool alvast op lengte komt. Dat maakt die eerste stappen vaak een stuk draaglijker.
Krachtoefeningen voor kuit en voet
Kracht is minstens zo belangrijk als rekken. Ga op een traptree staan met een opgerold handdoekje onder je tenen en kom langzaam op je tenen, waarna je nog langzamer zakt.
Begin rustig en voer het aantal herhalingen geleidelijk op. Veel van deze kuitoefeningen lijken op de oefeningen om een achillespeesblessure te voorkomen, dus je slaat twee vliegen in één klap.
Losmaken en koelen
Rol je voetzool een paar minuten over een tennisbal of een bevroren flesje water. De kou verzacht de pijn en het rollen maakt de onderkant van je voet soepeler.
Ook je kuiten losmaken helpt. Dat kan met een foamroller, maar een massagegun voor hardlopers werkt ook prima op stugge kuitspieren.
De rol van je hardloopschoenen
Een schoen met goede demping onder de hiel en een iets hogere drop haalt spanning van de peesplaat en de kuit. Lopers met hielpijn voelen zich daarom vaak prettiger op een gedempte trainingsschoen dan op een minimalistisch model.
Kijk ook hoeveel kilometers je schoenen al hebben gemaakt. Een uitgelopen middenzool dempt minder, en op onze pagina over de levensduur van hardloopschoenen lees je wanneer het tijd is voor een nieuw paar.
Loop thuis liever niet op blote voeten of op slippers zonder steun, zeker niet ’s ochtends. Een stevige pantoffel of een herstelslipper scheelt al veel bij die eerste stappen.
Een inlegzool met een zachte hielcup of extra steun onder de voetboog kan helpen, maar is geen wondermiddel. Wil je dat proberen, kijk dan eerst naar onze ervaringen met inlegzooltjes voor hardlopen.
Fit blijven terwijl je minder loopt
Een paar weken minder lopen betekent niet dat je conditie verdwijnt. Fietsen, zwemmen en crosstrainen belasten je voetzool veel minder en houden je hart en longen aan het werk.
Vooral fietsen is een fijne vervanger, omdat je dezelfde beenspieren gebruikt. Als het buiten guur is, is een spinningfiets een handige manier om thuis toch je trainingen af te werken.
Bouw het lopen daarna rustig weer op en houd het ochtendgevoel als graadmeter aan. Blijft de startpijn weg, dan kun je stap voor stap terug naar je oude omvang 👍
Hoe lang duurt herstel van hielspoor?
Fasciitis plantaris is hardnekkig. Bij de meeste lopers verdwijnen de klachten vanzelf of met eigen oefeningen, maar dat duurt vaak enkele maanden en soms langer dan een half jaar.
Hoe eerder je de belasting aanpast, hoe beter de kans dat het snel over is. Wie maandenlang door de pijn heen blijft lopen, maakt het herstelpad meestal alleen maar langer.
Wees dus geduldig en meet je vooruitgang in weken, niet in dagen. een kleine terugval na een lange loop is normaal en hoeft niet te betekenen dat je weer bij nul begint.
Wanneer naar de huisarts of fysiotherapeut?
Maak een afspraak bij de huisarts als de pijn na een paar weken eigen aanpak niet minder wordt, of als je niet zeker weet waar de pijn vandaan komt. Ga sneller als je hiel dik, rood of warm is, als je ’s nachts pijn hebt of als je voet tintelt of doof aanvoelt.
Een fysiotherapeut kan je oefenprogramma op maat maken en je trainingsopbouw begeleiden. Bij langdurige klachten bestaan er nog andere behandelingen, zoals een nachtspalk of shockwavetherapie; die keuze maak je samen met je behandelaar.
Hielspoor voorkomen
De beste behandeling is natuurlijk dat je er geen last van krijgt. Voer je trainingsomvang geleidelijk op en wissel zware weken af met rustigere weken.
Doe twee keer per week een paar minuten kuit- en voetoefeningen, ook als je nergens last van hebt. En loop je schoenen niet tot op de draad versleten: een setje goede hardloopschoenen dat bij je loopstijl past, is een van de goedkoopste blessurepreventies die er bestaan.
Veelgestelde vragen over hielspoor bij hardlopen
Mag ik hardlopen met hielspoor?
Vaak wel, zolang de pijn tijdens het lopen laag blijft en de ochtendpijn de volgende dag niet toeneemt. Neemt de pijn wel toe, verminder dan je kilometers en kies tijdelijk een andere sport.
Wat is het verschil tussen hielspoor en fasciitis plantaris?
Fasciitis plantaris is een overbelasting van de peesplaat onder je voet. Een hielspoor is een kleine verkalking aan het hielbeen, die vaak geen klachten geeft.
Waarom doet mijn hiel vooral ’s ochtends pijn?
’s Nachts verkort de peesplaat onder je voet een beetje. Bij de eerste stappen wordt hij ineens opgerekt, en dat voel je als een stekende pijn onder de hiel.
Hoe lang duurt het voordat hielspoor over is?
Meestal enkele maanden, soms langer dan een half jaar. Vroeg de belasting aanpassen en dagelijks oefenen helpt om het herstel te versnellen.
Helpen andere schoenen tegen hielpijn?
Een goed gedempte schoen met wat meer drop vermindert bij veel lopers de spanning op de voetzool. Vervang ook schoenen waarvan de middenzool is uitgelopen.
Heb je vanochtend weer die stekende eerste stappen gezet? Begin dan vandaag met de kuitoefening op de traptree en het rollen over een bevroren flesje, en geef je hiel een paar rustigere loopweken. Je voet zal je er bij de volgende wedstrijd dankbaar voor zijn.
Bekijk in de shop
Bij het online kopen van een Hardloop aanbiedingen is betrouwbaarheid, snelheid en uiteraard een goede prijs belangrijk.Vergelijk de prijzen van onze favoriete shops die snel en vaak gratis leveren en ze meestal ook echt op voorraad hebben:









